Phân bón giả, kém chất lượng tiếp tục tung hoành làm hại nông dân

(CATP) Với mức chế tài phạt “hết khung” cũng chỉ khoảng 40 triệu đồng nên thời gian qua tình trạng phân bón giả, phân kém chất lượng vẫn tiếp tục tung hoành trên thị trường với quy mô ngày càng lớn, bất chấp những nỗ lực ngăn chặn của các lực lượng chức năng. Số lợi nhuận tính bằng tiền tỷ thu được từ việc sản xuất phân kém chất lượng cũng đã khiến nhiều doanh nghiệp bị phát hiện vi phạm trong sản xuất phân bón cố tình vi phạm bằng cách thay tên công ty, đổi trụ sở doanh nghiệp để hoạt động nên phân bón giả vẫn tiếp tục tung hoành trên thị trường, làm hại người nông dân.

Ngày 15-10, tại ấp xóm Đồng, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, lực lượng Quản lý thị trường huyện lại phát hiện thêm 110 tấn phân bón hữu cơ vi sinh kém chất lượng mang nhãn hiệu VN1 do Công ty TNHH TM-DV- SX phân bón Việt Nga sản xuất. Theo kết quả thẩm định kỹ thuật số 3400/N3.8/TĐ ngày 19-9 của Tổng cục tiêu chuẩn đo lường chất lượng giám định từ mẫu của loại phân này thì tất cả các thành phần của loại phân bón VN1 do Công ty TNHH TM-DV-SX phân bón Việt Nga sản xuất đều không đạt tiêu chuẩn đã đăng ký. Cụ thể, hàm lượng nitơ trong mẫu phân bón hữu cơ vi sinh VN1 chỉ có 0,3% (trong khi tiêu chuẩn in trên bao bì là 2%); hàm lượng ôxít phốtphoric chỉ đạt 0,5% (tiêu chuẩn công bố là 1%), hàm lượng ôxít kali chỉ đạt 0,14% (tiêu chuẩn công bố là 1%), hàm lượng ôxít magiê chỉ đạt 0,63% (tiêu chuẩn công bố là 2%). Đáng chú ý là mặc dù mang nhãn mác phân bón hữu cơ nhưng ngay cả hàm lượng chất  hữu cơ trong loại phân này cũng chỉ đạt 5%, chênh lệch với tiêu chuẩn công bố tới 18%, còn độ ẩm cũng thiếu hụt 11,5% so với tiêu chuẩn công bố.

Chúng tôi khá bất ngờ vì kết quả kiểm tra chất lượng trên song khi theo chân tổ kiểm tra vào khu vực sản xuất thì những bất ngờ đó đã trở nên dễ hiểu. Tại cơ sở sản xuất của công ty này không hề thấy những thiết bị sản xuất phân bón đắt tiền với giá trị lên tới hàng chục, thậm chí vài chục tỷ đồng như đã từng thấy tại những nhà máy sản xuất phân bón có thương hiệu mà chỉ thấy những công nghệ sử dụng cuốc, xẻng do công nhân dùng tay trộn như... thợ hồ trộn vữa là chủ yếu! Thiết bị chủ yếu mang tính máy móc là máy ly tâm để tạo viên và băng chuyền để chuyển nguyên liệu sản xuất phân vào máy ly tâm. Với loại phân bón được sản xuất với công nghệ như trên nhưng theo ông Nguyễn Văn Sỹ (SN1961, giám đốc Công ty TNHH TM- DV- SX phân bón Việt Nga) thì loại phân trên đã được bán lên Lâm Đồng, Tây Ninh để chăm sóc cây cao su, cà phê... Tuy nhiên, ông giám đốc này chỉ mới công nhận đã tung ra thị trường khoảng 20 tấn, trong khi doanh nghiệp đã hoạt động được 3 tháng nay (?).

Có thể nói với sự tồn tại của những công ty sản xuất loại phân kém chất lượng như trên thì người nông dân đang từng ngày bị móc ruột, rút túi hàng trăm, thậm chí hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm. Nhìn vào kết quả đấu tranh của các cơ quan chức năng, nhiều người đã không khỏi giật mình vì những vụ bị phát hiện, cho thấy số vụ bắt giữ phân giả nhãn hiệu, phân giả có xuất xứ từ Trung Quốc, phân kém chất lượng có số lượng từ vài trăm cho tới hàng ngàn tấn không phải là ít. Đơn cử như vụ tạm giữ 768 tấn phân bón có xuất xứ Trung Quốc mang nhãn hiệu “made in Canada” được Đội QLTT 7B phát hiện hồi tháng 6-2008, vụ Đội QLTT huyện Hóc Môn phát hiện hành vi sang chiết phân bón từ nhãn hiệu Magnesium Sulphate Hepta Hyorate (xuất xứ Trung Quốc) sang bao bì mang nhãn hiệu Zinc Sulphate của Đài Loan... Nhiều nông dân chúng tôi tiếp xúc tại huyện Củ Chi - TPHCM đã tỏ ra rất thận trọng khi mua phân bón song họ cũng thừa nhận rằng “không biết phân  nào giả, phân nào là thiệt mà mua, chỉ nhìn bằng mắt thường thấy phân có nhãn mác in nước sản xuất là mua về sử dụng, còn chuyện giả hay thật thì chỉ sau khi sử dụng rồi mới biết đó là phân hay... đất sét!”.

Vấn đề sản xuất phân giả, phân kém chất lượng hiện nay đã như một thứ ung nhọt quá nhức nhối. Thế nhưng thực chất để tìm giải pháp ngăn chặn, xử lý triệt để nhằm bảo vệ người nông dân thì cho tới nay vẫn chưa có chế tài nào đủ sức răn đe. Theo ông Dương Công Khanh - Trưởng phòng nghiệp vụ Chi cục QLTT TPHCM thì mức phạt cao nhất đối với hành vi này mới chỉ dừng lại ở mức phạt hành chính 40 triệu đồng, được áp dụng theo điểm g, khoản 3 và điểm b, khoản 5 điều 23 Nghị định 06/2008/ NĐ-CP ban hành ngày 16-1-2008. Đối với hành vi sản xuất hàng hoá theo quy mô công nghiệp có mức chất lượng thực tế không đạt mức chất lượng đã công bố tiêu chuẩn chất lượng thì hiện nay cũng chỉ có thể phạt tối đa 10 triệu đồng, kèm theo đó là hình thức khắc phục bằng cách buộc doanh nghiệp phải tái chế hàng hoá theo đúng tiêu chuẩn chất lượng trước khi đưa ra lưu thông.

Với chế tài nhẹ hều như trên thì một doanh nghiệp mỗi năm sản xuất hàng ngàn tấn phân kém chất lượng hoàn toàn có thể coi thường. Bởi lẽ như ông Khanh nhận xét thì: “Với các doanh nghiệp quy mô sản xuất như vậy thì hình thức phạt đó không có tính răn đe. Muốn triệt nạn phân giả, phân kém chất lượng thì cần phải có khung hình phạt nặng hơn nữa”.

QUANG HÀ - HOÀI VĂN
Nguồn: Báo CATP