Đòi hủy bằng độc quyền nhãn hiệu

31 March 2008

Một công ty cho rằng kiểu dáng trà bí đao Wonderfarm không còn tính mới vào thời điểm nộp đơn nên văn bằng độc quyền đã cấp phải bị hủy.

Trên thị trường có nhiều mẫu trà bí đao có kiểu dáng na ná nhau.

Báo Pháp Luật TP.HCM số thứ Năm ngày 14-2 có bài “Tranh chấp... 1,5 quả bí” phản ánh việc Công ty TNHH Huỳnh Vĩnh Đức (gọi tắt là Công ty H.) sản xuất trà bí đao bị cho là xâm phạm kiểu dáng lon trà Wonderfarm mà Công ty Interfood (Đồng Nai) đăng ký độc quyền. Vì vậy, Công ty Interfood ủy quyền cho một công ty sở hữu trí tuệ yêu cầu Chi cục Quản lý thị trường nhiều tỉnh, thành xử lý vi phạm, tịch thu trên 12.000 lon trà bí đao của Công ty H.

Mới đây, Công ty H. đã gửi đơn lên Cục Sở hữu trí tuệ yêu cầu hủy bỏ hiệu lực của văn bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp lon trà bí đao Wonderfarm của Công ty Interfood. Lý do mà Công ty H. đưa ra là trước khi Interfood đăng ký đã có một nhãn trà bí đao khác có kiểu dáng tương tự trên thị trường.

Ai có kiểu dáng trước?

Bằng độc quyền của Interfood được cấp ngày 21-11-2005 dự trên đơn đăng ký nộp từ tháng 5-2004. Kiểu dáng này có màu chủ đạo là xanh nhạt, “ấn tượng” trên lon là 1,5 quả bí. Một quả nằm chênh chếch, có cuống, có lá và một nửa quả có mặt cắt ngang thân. Phía trên nữa là nhãn hiệu WONDERFARM. Bên cạnh quả bí là hai cột chữ tiếng Hoa màu vàng dọc theo thân lon...

Tuy nhiên, Công ty H. cho rằng bằng độc quyền này không đáp ứng “tính mới”. Lý do cụ thể là từ tháng 1-2003, trên thị trường đã xuất hiện trà bí đao hiệu Spring của một công ty khác, có kiểu dáng không khác biệt đáng kể với kiểu dáng được đăng ký độc quyền. Giấy tờ chứng minh là hồ sơ công bố tiêu chuẩn, chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm của trà bí đao Spring, trong đó có mẫu nhãn đính kèm, được Sở Y tế TP.HCM phê duyệt vào tháng 1-2003.

Dựa trên kiểu dáng này, Công ty H. cho rằng kiểu dáng trà bí đao Wonderfarm không còn tính mới vào thời điểm nộp đơn (tháng 5-2004) và văn bằng độc quyền đã cấp phải bị hủy.

Việc kiểu dáng của Interfood có “tương tự” kiểu dáng Spring hay không, có bị hủy hay không còn phải đợi Cục Sở hữu trí tuệ thẩm định. Công ty H. vẫn đang cố gắng tìm thêm những bằng chứng khác về kiểu dáng lon trà bí đao thời điểm 2004 về trước.

Bị hủy độc quyền có phải bồi thường?

Ngoài việc yêu cầu hủy bằng độc quyền, Công ty H. cho rằng kiểu dáng Wonderfarm không có tính mới mà đi đăng ký độc quyền, sau đó dùng quyền này để xử lý vi phạm, gây thiệt hại cho các doanh nghiệp trà bí đao khác thì phải bồi thường một khi bằng bị hủy.

Ông Hoàng Văn Tân - Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ cho biết doanh nghiệp phải cung cấp chứng cứ để chứng minh kiểu dáng trên “mất tính mới” trước ngày nộp đơn. Nếu đủ căn cứ thì Cục hủy bỏ hiệu lực bằng độc quyền. Tuy nhiên, kiện đòi bồi thường được hay không thì còn phải xét nhiều yếu tố. Ví dụ trước đây, khi nộp đơn yêu cầu bảo hộ độc quyền, doanh nghiệp khai báo gian dối để được bảo hộ thì mới phải chịu trách nhiệm với những hậu quả gây ra.

Ông Nguyễn Thanh Long (Văn phòng luật sư Phạm và Liên danh) cho biết nếu doanh nghiệp ngay tình, không biết trên thị trường đã có kiểu dáng đó, đăng ký độc quyền rồi bị hủy thì không thể bắt doanh nghiệp bồi thường. Nhưng nếu trước thời điểm nộp đơn mà kiểu dáng đó đã thịnh hành trên thị trường, xuất hiện rành rành, không thể nói rằng không biết... thì xem như doanh nghiệp đăng ký đã không ngay tình. Tuy nhiên, bên kiện đòi bồi thường phải chứng minh bên kia không ngay tình, tòa án sẽ đánh giá và quyết định.

Ông Long cũng cảnh báo luôn là những vụ kiện như thế này sẽ tốn kém thời gian, bởi vì khi bị hủy bằng bảo hộ, doanh nghiệp còn có thể kiện Cục Sở hữu trí tuệ ra tòa vì quyết định hủy bằng. Đến khi nào bằng thực sự bị hủy rồi thì doanh nghiệp kia mới có thể kiện đòi bồi thường.

Trước đây từng có vụ tranh chấp kiểu dáng công nghiệp tương tự như trên. Võng xếp Duy Lợi yêu cầu xử lý hàng loạt võng xếp nhái kiểu dáng võng của mình. Một công ty võng xếp đã nộp đơn yêu cầu Cục Sở hữu trí tuệ hủy bằng độc quyền kiểu dáng võng Duy Lợi. Tuy nhiên, những mẫu võng “thuyết phục” về mặt thời gian xuất hiện thì không “mạnh” về kiểu dáng. Những mẫu “mạnh” kiểu dáng thì lại không thuyết phục về thời gian xuất hiện trên thị trường. Rốt cục, Cục vẫn giữ nguyên bằng độc quyền của Duy Lợi.